ค้นพบใหม่ โมร็อกโก ยุคสำริด ราว 4,000–3,500 ปีก่อน

กำแพงป้องกันอายุ 4,000 ปีในโมร็อกโก เก่าที่สุดในแอฟริกาเหนือนอกลุ่มน้ำไนล์ ลบภาพ 'ดินแดนโดดเดี่ยว' ของมาเกร็บ

โครงการโบราณคดีวาดเบตห์พบระบบคูน้ำ เชิงเทิน และกำแพงหลายชั้น สร้างตัดสันเขาเพื่อปกป้องปลายแหลม คล้ายเมืองป้อมบนเขาในสเปนยุคเดียวกัน

กองบรรณาธิการTimelineBite · ตรวจทานโดย Hirunnon · 31 ต.ค. 2569 · อ่าน 2 นาที

ภาพประกอบ: สันเขาแห้งเหนือแม่น้ำคดเคี้ยว มีแนวกำแพงหินเตี้ยและคูดินตัดขวางสันเขา ในแสงบ่าย — ภาพประกอบโดย TimelineBite (สร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพวัตถุหรือสถานที่จริง)

สรุปสั้น

ที่วาดเบตห์ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของโมร็อกโก พบระบบคูน้ำ เชิงเทิน และกำแพง สร้างตัดสันเขาช่วงแคบระหว่างแม่น้ำกับหุบเหว อายุ 4,000–3,500 ปีจากการหาค่าคาร์บอน
ผู้วิจัยบอกว่าเป็นสิ่งก่อสร้างเชิงป้องกันขนาดใหญ่ที่เก่าที่สุดเท่าที่รู้ในแอฟริกาเหนือนอกหุบเขาไนล์
ยังไม่รู้ว่าสร้างไว้ป้องกันอะไร ผู้วิจัยคิดว่าเป็นการแข่งขันแย่งที่ดินและทรัพยากร มากกว่าการรุกรานจากภายนอก

บนเนินเขาทางตะวันตกเฉียงเหนือของโมร็อกโก เหนือแม่น้ำวาดเบตห์ (Oued Beht) โครงการโบราณคดีวาดเบตห์ (OBAP) เคยพบหลักฐานว่าที่นี่น่าจะเป็นแหล่งเกษตรกรรมที่เก่าและใหญ่ที่สุดในแอฟริกานอกหุบเขาไนล์ อายุราว 5,400–4,900 ปี มีทั้งการปลูกข้าวบาร์เลย์และข้าวสาลี เลี้ยงสัตว์ และขวานหินขัดนับพันชิ้น

งานใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Libyan Studies รายงานสิ่งที่เกิดขึ้นต่อจากนั้น

กำแพงตัดสันเขา

ทีมวิจัยพบระบบป้องกันหลายชั้น ประกอบด้วยคูน้ำ เชิงเทินดิน และกำแพง สร้างตัดขวางสันเขาช่วงที่แคบที่สุดระหว่างแม่น้ำกับหุบเหว เพื่อแยกและปกป้องปลายสันเขาด้านใต้ การหาค่าอายุด้วยคาร์บอนกัมมันตรังสีจากชั้นดินที่เกี่ยวข้องบอกว่ามีอายุราว 4,000–3,500 ปี

ผู้วิจัยบอกว่านี่เป็นสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ที่น่าจะใช้ป้องกันซึ่งเก่าที่สุดเท่าที่รู้ ในแอฟริกาเหนือนอกหุบเขาไนล์ และเป็นสิ่งก่อสร้างเชิงป้องกันที่ยืนยันแล้วว่าเก่าที่สุดในแอฟริกาเหนือนอกอียิปต์

กำแพงนี้ไม่ใช่ของใหม่เสียทีเดียว นักโบราณคดีฝรั่งเศส อาร์ม็อง รุลมันน์ เคยบันทึกไว้ในทศวรรษ 1930 ว่ามีกำแพง 3 ด้าน ด้านที่ 4 ใช้หน้าผาธรรมชาติ แต่เพิ่งได้หาอายุจริงในงานนี้

ไม่ได้โดดเดี่ยวอย่างที่คิด

ช่วงเวลาเดียวกัน ชุมชนอาร์การิกทางใต้ของคาบสมุทรไอบีเรีย (สเปน) ก็สร้างเมืองป้อมบนยอดเขา ผู้วิจัยเสนอว่าแถบมาเกร็บ (โมร็อกโก แอลจีเรีย ตูนิเซีย) เชื่อมกับเครือข่ายเมดิเตอร์เรเนียนที่กว้างกว่า รวมถึงสเปนและโปรตุเกส ไม่ได้อยู่โดดเดี่ยว

ส่วนเหตุผลที่ต้องสร้างกำแพง ยังไม่มีใครรู้แน่ ผู้วิจัยคิดว่าน่าจะมาจากการแข่งขันแย่งที่ดิน ทรัพยากร และการควบคุมเส้นทาง มากกว่าการรุกรานจาก “ผู้บุกรุก” ภายนอก

หลังจากนั้นหลายพันปี ในคริสต์ศตวรรษที่ 11–13 กำแพงถูกสร้างขึ้นใหม่อีกครั้ง พร้อมหมู่บ้านเล็ก ๆ และสุสานบนเนินใกล้เคียง

แหล่งข่าวและอ้างอิง

Lucarini และคณะ: Expanding Oued Beht: Final Neolithic, Bronze Age, medieval and later discoveries… วารสาร Libyan Studies (2569) · DOI 10.1017/lis.2026.10037
Giulio Lucarini, Cyprian Broodbank, Toby C. Wilkinson ผ่าน The Conversation / ScienceDaily (31 ต.ค. 2569)

ข่าวนี้เรียบเรียงใหม่จากข้อเท็จจริงในแหล่งข่าวข้างต้น ไม่ใช่การแปลทั้งบทความ เขียนร่างโดยใช้ AI ช่วยและตรวจทานโดยบรรณาธิการ ดู หลักการทำข่าว พบข้อผิดพลาดแจ้งเราได้